خلاصه فصول زنان و زایمان، کتاب تلیندز

جدار شکم: لایه‌ها، عروق و اعصاب

۱. پوست و بافت زیرجلدی جدار شکم

• فیبرهای درم پوست شکم عمدتا عرضی هستند، بنابراین برش عمودی کشش بیشتری روی پوست دارد و اسکار پهن‌تری به جا می‌گذارد.
• بخش سطحی زیرجلد که چربی در آن غالب است لایه چربی (fatty layer، نام قدیمی Camper fascia) نام دارد.
• بخش عمقی زیرجلد نزدیک غلاف رکتوس که بافت فیبروز در آن غالب است لایه غشایی (membranous layer، نام قدیمی Scarpa fascia) است.
• لایه چربی و لایه غشایی لایه‌های مجزا و مشخصی نیستند و فقط نواحی مختلف یک بافت زیرجلدی واحد را نشان می‌دهند.
• لایه غشایی در جانب بهتر تکامل یافته و در برش عمودی خط وسط دیده نمی‌شود؛ واضح‌ترین محل آن لبه‌های جانبی برش عرضی پایین، درست بالای غلاف رکتوس است.

۲. عضلات جدار قدامی-جانبی شکم

• عضلات لایه عضلانی-آپونوروتیک دو گروه‌اند: عضلات عمودی خط وسط یعنی رکتوس آبدومینیس و پیرامیدالیس، و عضلات پهن پهلو یعنی مایل خارجی، مایل داخلی و عرضی شکم.
• رکتوس از جناغ و غضروف دنده‌های ۵ تا ۷ منشا می‌گیرد و به سطح قدامی استخوان پوبیس می‌چسبد.
• هر رکتوس ۳ تا ۴ اینترسکشن تاندونی دارد که عمدتا بالای ناف‌اند و در این نقاط غلاف به عضله چسبیده و جداکردن آن‌ها در برش Pfannenstiel دشوار است.
• عضله pyramidalis از پوبیس قدام رکتوس منشا گرفته و چند سانتی‌متر بالای سمفیز به linea alba می‌چسبد و به‌علت اتصال محکم، جداکردن آن با دیسکسیون بلانت دشوار است.
• لبه تحتانی آپونوروز مایل خارجی ضخیم شده و لبه آزاد خلفی آن لیگامان اینگوینال را می‌سازد.
• فیبرهای مایل داخلی معمولا عمود بر مایل خارجی‌اند، اما در شکم تحتانی به سمت پایین قوس برداشته و هم‌جهت با مایل خارجی می‌شوند.
• جهت عمدتا عرضی کشش عضلات پهلو، بخیه‌های عمودی غلاف را تحت کشش بیشتری قرار می‌دهد و به همین دلیل برش‌های عمودی بیشتر مستعد dehiscence هستند.

۳. تاندون مشترک، کانال اینگوینال و فتق‌ها

• بخش دمی عرضی شکم با مایل داخلی جوش خورده و تاندون مشترک (conjoint tendon یا inguinal falx) را می‌سازد؛ به همین علت در لبه جانبی برش عرضی پایین فقط دو لایه دیده می‌شود.
• تاندون مشترک درست پشت حلقه اینگوینال سطحی است و همراه فاشیای ترانسورسالیس دیواره خلفی کانال اینگوینال را می‌سازد و ضعف آن به فتق مستقیم اینگوینال منجر می‌شود.
• لبه آزاد تحتانی فیبرهای عرضی شکم و مایل داخلی سقف کانال اینگوینال را تشکیل می‌دهد.
• عدم پسرفت processus vaginalis به فتق غیرمستقیم می‌انجامد که از حلقه اینگوینال عمقی و جانب عروق اپی‌گاستریک تحتانی وارد کانال می‌شود.
• در زن، لیگامان گرد تا لابیای بزرگ از کانال اینگوینال عبور می‌کند و عصب ایلیواینگوینال و شاخه تناسلی ژنیتوفمورال نیز از کانال می‌گذرند.
• نقطه میانی اینگوینال در وسط فاصله سمفیز تا خار ایلیاک قدامی-فوقانی است و نبض فمورال در آن لمس می‌شود.
• فتق از طریق linea semilunaris را فتق Spigelian یا فتق ونترال-جانبی می‌نامند.